Likwidacja progu wysokościowego 2,5 m w normie PN-EN 1004-1 – rewolucja w małych rusztowaniach

Likwidacja progu wysokościowego 2,5 m w normie PN-EN 1004-1 to proces obejmujący rusztowania niższe niż dotychczasowy minimalny wymiar 2,5 m, wprowadzony 1 grudnia 2021 roku, który zmienia zakres stosowania przepisów bezpieczeństwa pracy na wysokości. W praktyce oznacza to, że rusztowania o wysokości nieprzekraczającej 2,5 m podlegają uproszczonej eksploatacji, co eliminuje konieczność stosowania wcześniejszych ograniczeń. Dotychczasowy próg wysokościowy 4 m został obniżony do 2,25 m, a w systemie KRAUSE kolejno do 2 m, co znacząco poszerza grupę maszyn dostępnych dla małych inwestycji. Norma PN-EN 1004-1 wprowadza nowy zakres wysokości: < 2,5 m zamiast poprzednich wymagań 2,5-8 m zewnętrznie i 2,5-12 m wewnętrznie, co ułatwia obsługę podłóg o niższych stropach. Zmiany te wpływają na odległość między pomostami, której maksymalna wartość została skrócona z 2 m do 1,8 m, zwiększając komfort i stabilność konstrukcji. Praktyczny przewodnik 2025 opisuje procedury adaptacji do nowego wymiaru, w tym wymagania dla rusztowań składanych oraz zasady ich bezpiecznej eksploatacji.
Spis treści
- Co zmieniło się w normie PN-EN 1004-1 po 1 grudnia 2026 roku?
- Jak prawidłowo dobrać liczbę pomostów przy nowej odległości 2,25 m?
- Jakie są koszty nowej klasy rusztowań KRAUSE i kiedy będą dostępne?
- FAQ: najważniejsze pytania o nową normę PN-EN 1004-1 dla małych rusztowań
- Czy stare rusztowania nadal można stosować po 1 grudnia 2026?
- Jakie są różnice w maksymalnym obciążeniu pomiędzy starymi a nowymi modelami?
- Ile kosztuje certyfikowany przegląd rusztowania po zmianie normy?
- Czy osoby nieprzeszkolone mogą obsługiwać nowe rusztowania?
- Jakie są konsekwencje użycia rusztowania bez naklejki zgodności z normą?
Co zmieniło się w normie PN-EN 1004-1 po 1 grudnia 2026 roku?
Po 1 grudnia 2021 roku nowa norma PN-EN 1004-1 objęła rusztowania niższe niż 2,5 m, które dotychczas nie znajdowały się w zakresie starej regulacji z 2005 r. obejmującej wysokości od 2,5 m do 8 m zewnętrznie oraz od 2,5 m do 12 m wewnętrznie.
Przy wysokości 2,4 m rusztowanie podlega już nowej regulacji, natomiast przy 2,6 m stosuje się nadal dotychczasowe wymogi. Rewizję normy przeprowadziła Grupa Robocza WG4 Komitetu Technicznego TC 53 CEN oraz Komitet KT14 ds. Maszyn i Urządzeń, który przygotował ankietę powszechną w 2018 roku.
Stara maksymalna odległość pomiędzy pomostami wynosiła 4 m. Nowa norma ogranicza tę wartość do 2,25 m, a producent KRAUSE skurczył ją jeszcze bardziej do 2 m. System GuardMatic-System wykorzystuje 6-unktowy system mocowań, co pozwoliło skrócić czas montażu o około 45%.
Zmiana ta przyniosła też redukcję maksymalnej wysokości pierwszego pomostu z 4,6 m do 3,4 m, co znacząco zwiększa bezpieczeństwo pracowników podczas instalacji konstrukcji.
| Parametr | Stara norma (2005) | Nowa norma (2021) | KRAUSE |
|---|---|---|---|
| Maksymalna odległość pomostów | 4 m | 2,25 m | 2 m |
| Maks. wysokość pierwszego pomostu | 4,6 m | 3,4 m | 3,4 m |
| Zakres wysokości | 2,5-8 m (zewnątrz), 2,5-12 m (wewnątrz) | <2,5 m | <2,5 m |
Poręcze i stężenia montuje się z pomostu poniżej, co eliminuje konieczność stosowania środków ochrony indywidualnej. Dotychczasowe rusztowania od 2,5 m nie były wystarczająco zabezpieczone w fazie montażu, co wymagało dodatkowych środków ochrony. Dzięki nowemu podejściu prace przy wysokościach poniżej progu 2,5 m stają się znacznie bezpieczniejsze.
„Prace nad rewizją normy dotyczącej rusztowań ruchomych trwały od kilku lat i na szczeblu europejskim były prowadzone przez Grupę Roboczą WG4 Komitetu Technicznego TC 53, Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego CEN.”
Poręczy wyprzedzającej nie powinno się mylić z tradycyjnymi elementami. Jest to połączenie stężenia poziomego, ukośnego i listwy kolanowej, które tworzy integralny system zabezpieczający przed przewróceniem. Marek Banach podkreśla, że kolejność demontażu musi odbywać się od góry w dół, aby uniknąć utraty równowagi konstrukcji.
Jak prawidłowo dobrać liczbę pomostów przy nowej odległości 2,25 m?
Liczba pomostów w rusztowaniach jezdnych wyliczana jest według wzoru: (wysokość całkowita - wysokość pierwszego pomostu) / maksymalna odległość między pomostami. Dla rusztowania 8 m wysokości przy założeniu pierwszego pomostu na wysokości 3,4 m i odległości 2,25 m otrzymujemy wynik 2,04, co oznacza potrzebę 3 pomostów. Zastosowanie tej formuły zapewnia bezpieczną wysokość podestu przy jednoczesnym spełnieniu wymogów nowej normy PN-EN 1004-1.
Stara maksymalna odległość między pomostami wynosiła 4 m, podczas gdy stara maksymalna wysokość pierwszego pomostu była 4,6 m. Nowa maksymalna odległość między pomostami to 2,25 m, a pierwszy pomost może być zamontowany maksymalnie na wysokości 3,4 m. KRAUSE zredukował odległość między pomostami do 2 m, co dalej zwiększa bezpieczeństwo użytkowania. W efekcie przy nowej odległości wymagana liczba pomostów wzrasta o 30-50% w porównaniu do starej normy, co wymusza większą liczbę pomostów przy tej samej wysokości konstrukcji.
Nowa norma PN-EN 1004-1 wymusza większą liczbę pomostów, co bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo podczas montażu i demontażu. Poręcze wyprzedzające łączą trzy elementy w jedną całość - stężenie poziome, ukośne oraz listwę kolanową, co ułatwia i przyspiesza proces instalacji. GuardMatic-System zapewnia bezpieczną wysokość podestu dzięki sześciu punktom mocowania na każdym pomostie.
Montaż następuje od góry w dół - najpierw poręcze na pomostach, potem stężenia. Demontaż odbywa się odwrotnie - najpierw schodzi się na pomost poniżej, demontuje poręcze, dopiero potem wyższe elementy. Czas montażu nowych rusztowań jest o 45% krótszy niż w poprzednich modelach, co zwiększa efektywność pracy przy jednoczesnym zachowaniu wysokich standardów ochrony.
Przedstawiona tabela porównawcza wyjaśnia wymagania dla różnych modeli rusztowań:
| Wysokość rusztowania | Pierwszy pomost | Odległość pomostów | Wymagana liczba pomostów |
|---|---|---|---|
| 4 m | 3,4 m | 2,25 m | 1 |
| 6 m | 3,4 m | 2,25 m | 2 |
| 8 m | 3,4 m | 2,25 m | 3 |
| 10 m | 3,4 m | 2,25 m | 4 |
| 12 m | 3,4 m | 2,25 m | 5 |
GuardMatic-System to odpowiedź KRAUSE na nowe wymagania PN-EN 1004-1. Sześciu-unktowy system mocowań oznacza sześć punktów mocowania poręczy i stężeń na każdym pomostzie, co zapewnia stabilność konstrukcji nawet przy maksymalnym obciążeniu. Rozwiązanie eliminuje potrzebę stosowania środków ochrony indywidualnej podczas montażu, co znacząco zwiększa komfort i bezpieczeństwo operatorów.
„Od teraz nowe rusztowania muszą być projektowane w taki sposób, by ich montaż oraz demontaż mogły odbywać się bez konieczności stosowania indywidualnych środków ochrony.”
Jakie są koszty nowej klasy rusztowań KRAUSE i kiedy będą dostępne?
Nowa norma PN-EN 1004-1 obniżyła maksymalną wysokość pierwszego pomostu z 4,6 m do 3,4 m, co wymusza zakup dodatkowych elementów i wydłuża inwestycję początkową o 40-60% w zależności od modelu.
W wyniku wprowadzenia nowej normy PN-EN 1004-1 zakres zastosowania PN-EN 1004 został zmieniony. Dotychczasowy zakres obejmował konstrukcje od 2,5 m do 8 m (zewnętrzne) oraz od 2,5 m do 12 m (wewnętrzne). Od 1 grudnia 2021 roku nowa norma PN-EN 1004-1 obejmuje rusztowania o wysokościach nieprzekraczających 2,5 m. To rozstrzygnięcie ma charakter obowiązujący na podstawie Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401.
Analiza porównawcza parametrów obu norm wskazuje na istotne różnice wpływające na kosztorys: maksymalna odległość między pomostami zmniejszyła się z 4 m do 2,25 m, a producent KRAUSE zredukował ją jeszcze bardziej do 2 m. System GuardMatic-System posiada 6-unktowy system mocowań i jest oznaczony specjalną naklejką potwierdzającą zgodność z nową normą.
| Parametr | Dotychczasowa norma PN-EN 1004 (2005) | Nowa norma PN-EN 1004-1 (2021) |
|---|---|---|
| Maksymalna wysokość pierwszego pomostu | 4,6 m | 3,4 m |
| Maksymalna odległość między pomostami | 4 m | 2,25 m |
| Zakres wysokości zewnętrzne | 2,5 m - 8 m | poniżej 2,5 m włącznie |
| Zakres wysokości wewnętrzne | 2,5 m - 12 m | poniżej 2,5 m włącznie |
| Czas montażu | standardowy | 45% krótszy |
Trzy warianty systemu GuardMatic-System KRAUSE różnią się parametrami technicznymi i przeznaczeniem. Każdy model posiada specjalną naklejkę oznaczającą zgodność z nową normą PN-EN 1004-1 i jest wyposażony w nowe drabiny i schodki o nośności 225 kg.
- ClimTec - model skierowany do rusztowań o ograniczonej wysokości, zoptymalizowany pod kąt nowej normy
- ProTec - wariant z podwójnym systemem zabezpieczeń, idealny dla trudniejszych warunków montażu
- STABILO - najlżejsza konstrukcja z serii, przeznaczona do prac wewnętrznych z maksymalną wysokością 3,4 m
Większa liczba pomostów w nowych rozwiązaniach zwiększa inwestycję początkową, ale redukcja czasu montażu o 45% obniża koszty robocze o średnio 200-300 zł za zmianę. KRAUSE Będziemy pracować bezpieczniej to gwarancja zmniejszenia ryzyka wypadków i kosztów ubezpieczenia. Wszystkie konstrukcje wymagają regularnych kontroli i przeglądów zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401.
Inwestycja w nowe rusztowania KRAUSE wymaga weryfikacji aktualnych cen w oficjalnym źródle producenta lub przez autoryzowanych dystrybutorów. Przybliżone koszty można porównać, analizując cenę za dodatkowy pomost przy 2,25 m versus oszczędności czasu montażu o 45%. Dostępność modeli ClimTec, ProTec i STABILO odbywa się stopniowo od drugiej połowy 2024 roku, z pełnym asortymentem dostępnym od pierwszego kwartału 2025 roku.
Od teraz nowe rusztowania muszą być projektowane w taki sposób, by ich montaż oraz demontaż mogły odbywać się bez konieczności stosowania indywidualnych środków ochrony.
Dla dokładnych informacji o cenach i terminach dostępności produktów zaleca się bezpośredni kontakt z oddziałem KRAUSE lub najbliższym autoryzowanym dystrybutorem. Specjalna naklejka znakowania PN-EN 1004-1 umożliwia szybką identyfikację zgodnych z nową normą produktów.
FAQ: najważniejsze pytania o nową normę PN-EN 1004-1 dla małych rusztowań
Niechędność przyjęcia nowej normy PN-EN 1004-1 wymaga wyjaśnienia najważniejszych wątpliwości dotyczących dopuszczalności starych modeli, zmian w obciążeniu oraz obowiązków prawnych przy eksploatacji rusztowań składanych o wysokości nieprzekraczającej 2,5 metrów.
FAQ Drabiny i schodki składane 225 kg dotyczy m.in. dopuszczalności eksploatacji sprzętu produkowanego przed 2021 rokiem. Stare rusztowania można stosować, pod warunkiem spełnienia wymogów bezpieczeńństwa określonych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401. Norma PN-EN 1004-1 obejmuje rusztowania niższe niż 2,5 m, natomiast dotychczasowa norma z 2005 r. dotyczyła modeli od 2,5 m do 8 m (zewnętrzne) oraz od 2,5 m do 12 m (wewnętrzne). Jak podsumowuje Marek Banach, sytuacja odnosi się tak samo do demontażu rusztowania, które – podobnie jak montaż – wiąże się z podwyższonym ryzykiem prac.
Sytuacja odnosi się tak samo do demontażu rusztowania, które – podobnie jak montaż – wiąże się z podwyższonym ryzykiem prac – najpierw schodzimy na pomost poniżej, demontujemy pomost nad nami i dopiero potem demontujemy wyżej zainstalowane zabezpieczenia
Zastosowanie GuardMatic-System zapewnia 6 punktów mocowań, co znacząco ogranicza odległości między kolejnymi pomostami. Stara maksymalna odległość pomostów wynosiła 4 m, nowa to 2,25 m (KRAUSE zredukował do 2 m). Ponadto stara maksymalna wysokość pierwszego pomostu to 4,6 m, nowa to 3,4 m. Wprowadzenie tej zmiany skróciło czas montażu o około 45% w porównaniu z poprzednim systemem.
W tabeli porównano kluczowe parametry starych i nowych modeli:
| Parametr | Stara norma (2005) | Nowa norma (2021) |
|---|---|---|
| Maksymalna odległość pomostów | 4 m | 2,25 m (KRAUSE: 2 m) |
| Maksymalna wysokość pierwszego pomostu | 4,6 m | 3,4 m |
| Zakres wysokości (zewnętrzne) | 2,5 m - 8 m | poniżej 2,5 m |
| Zakres wysokości (wewnętrzne) | 2,5 m - 12 m | poniżej 2,5 m |
Co tak naprawdę wchodzi w życie nowa norma PN-EN 1004 dla rusztowań jezdnych, to nie tylko zmiany wymiarowe, ale i obowiązek regularnych przeglądów oraz stosowania się do wymogów BHP. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury zakłada wymogi BHP dla rusztowań, w tym obowiązek posiadania aktualnej naklejki zgodności. Osoby nieprzeszkolone mogą obsługiwać nowe rusztowania wyłącznie po ukończeniu kursu i instruktażu, z zachowaniem odpowiedniego sprzętu ochronnego.
Użycie rusztowania bez ważnej naklejki zgodności z nową normą może skutkować wynikiem negatywnym podczas kontroli, w tym grzywną finansową. Regularne przeglądy w autoryzowanych punktach pozwalają wykryć uszkodzenia oraz potwierdzić dopuszczalność sprzętu do dalszej eksploatacji. Warto sprawdzić aktualną cenę certyfikowanego przeglądu w oficjalnym punkcie kontroli techniki bezpieczeństwa.
Czy stare rusztowania nadal można stosować po 1 grudnia 2026?
Tak, pod warunkiem spełnienia wymogów bezpieczeństwa określonych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401. Nowa norma PN-EN 1004-1 obejmuje rusztowania niższe niż 2,5 m, ale nie unieważnia wcześniejszych modeli.
Jakie są różnice w maksymalnym obciążeniu pomiędzy starymi a nowymi modelami?
Stare modele dopuszczały odległość pomostów do 4 m, nowe ograniczają to do 2,25 m (KRAUSE: 2 m). Wysokość pierwszego pomostu ze 4,6 m spadła do 3,4 m. System GuardMatic-System zapewnia 6 punktów mocowań.
Ile kosztuje certyfikowany przegląd rusztowania po zmianie normy?
Cena zależy od autoryzowanego punktu kontroli techniki bezpieczeństwa oraz rodzaju rusztowania. Zaleca się sprawdzenie aktualnej oferty w najbliższym punkcie posiadającym zezwolenie na przeprowadzanie przeglądów.
Czy osoby nieprzeszkolone mogą obsługiwać nowe rusztowania?
Nie. Wymagana jest znajomość przepisów oraz ukończenie kursu i instruktażu. Dostęp do rusztowania nieprzeszkolonemu personelowi jest zabroniony. Obowiązek stosowania odpowiedniego sprzętu ochronnego.
Jakie są konsekwencje użycia rusztowania bez naklejki zgodności z normą?
Może to skutkować uznaniem rusztowania za niedopuszczone do eksploatacji oraz nałożeniem grzywy finansowej. Nowe modele posiadają specjalną naklejkę potwierdzającą zgodność z PN-EN 1004-1.
inż. Paweł Lewandowski
Ekspert ds. sprzętu i ŚOI
Inżynier mechanik, specjalista ds. środków ochrony indywidualnej przed upadkiem. Testuje i opiniuje systemy asekuracji, uprzęże i punkty kotwiczące. Odpowiada za sekcję sprzętową portalu.
- Inżynier mechanik
- Kompetentna osoba ds. ŚOI
- Audytor sprzętu ochronnego
Czytaj dalej w tej kategorii
Cała kategoria →Norma PN-EN 131-5 – standardy bezpieczeństwa i wymagania dla bezpiecznych podestów roboczych
Norma PN-EN 131-5 – standardy bezpieczeństwa i wymagania dla bezpiecznych podestów roboczych Norma PN-EN 131-5 to europejski…
Norma PN-EN 131 – kompleksowy przewodnik po europejskich standardach dla drabin
Norma PN-EN 131 to europejski standard techniczny określajiający wymagania dotyczące konstrukcji, materiałów, testowania i…
Oznakowanie CE na drabinach i rusztowaniach – co oznacza i jak weryfikować deklarację zgodności?
Oznakowanie CE na drabinach i rusztowaniach – co oznacza i jak weryfikować deklarację zgodności w praktyce 2026?